Organik Altın’ın Hikayesi, Vermikompost Üzerine Bir İnceleme

29 Eylül 2013
4.625 kez görüntülendi

Organik Altın’ın Hikayesi, Vermikompost Üzerine Bir İnceleme

Organik Altın’ın Hikayesi, Vermikompost Üzerine Bir İnceleme

 Sujit Adhikary

Tarım ve Ekolojik Araştırmalar Birimi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Hindistan İstatistik Enstitüsü, Kalküta, Hindistan;

 

Çevirmen notu (S.Gönen): Aşağıdaki çalışma orijinal metnin birebir çevirisi değildir. Gerek teknik detaylar gerekse de “Copyright” olması nedeniyle inceleme ana unsurlarıyla Türkçe söylenmiştir. Ayrıca konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli görseller ve metnin sonunda yer alan kısa bir sözlük tarafımdan eklenmiş olup metnin aslında yoktur. Dileyen orijinal dilinde metni takip edebilir. Metnin orijinali için lütfen tıklayınız: http://www.scirp.org/fileOperation/downLoad.aspx?path=AS20120700004_32428995.pdf&type=journal

Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik

ÖZET

 

Solucanlar Pascal PASCAL  ve Thoreau Thoreau gibi filozofların dikkatini çekmiştir. Buna rağmen, tarımsal alanların beslenmesinde oynadığı rol açısından dünya çapında araştırmacıların dikkatini ise son bir kaç on yılda çekmiştir. Atık yönetimi sürdürülebilir toplumun ayrılmaz bir parçasıdır, dolayısıyla toplumsal atıkların biyolojik olarak ayrıştırılabilir olan kısımlarının çöplük alanlarından, vermikompost üretimi gibi alternatif atık yönetim süreçlerine aktarılması da bir gerekliliktir. Solucan dışkısı (vermikest) humus, NPK, mikro elementler, faydalı toprak mikropları, azot tutucu, fosfor çözücü bakteriler, aktinomisetler ve büyüme hormonları oksinler, gibberlin ve sitokininler açısından zengin besleyici organik bir gübredir. Vermikompost ve solucanların vücut sıvısının (solucansuyu-vermiwash) hem bitki gelişiminde hem de bitki korumadaki önemi ispatlanmıştır. Burada solucan gübresi teknolojisi, önemi, kullanımı ve dünya genelinde elde edilen bazı belirgin sonuçlar değerlendirmeye alınmıştır.

1) Giriş

Çeşitli organik atıkların, atık yiyen solucanlar tarafından besin değeri yüksek organik gübreye dönüşmesi ve bu gübreden tarım ilaçlarına gerek duymadan gerek nitelik gerekse de nicelik olarak kimyasallardan arındırılmış sağlıklı gıdaların üretimini mümkün kılan solucan gübresi üretimine dair vermikültür çalışmalarında bir devrim gerçekleşmektedir. yeşil devrim_karikatür1960’ların “Yeşil Devrim”inden bu yana tarım kimyasallarının aşırı kullanımı toplum ve çevre pahasına aşırı gıda üretimine neden oldu. Bu durum topraktaki yararlı bakterilerin ölmesine ve onların verimliliğinin azalmasına, ürünlerin zararlı ve hastalıklara karşı daha hassas olmalarına neden olan “biyolojik direnç” gücünün azalmasına neden oldu. Kimyasallarla yetiştirilen ürünler insan sağlığını da olumsuz etkilemeye başladı. Dünyanın her yerinde bilimsel toplum umutsuzca ekonomik olarak değerli, sosyal olarak güvenli ve çevresel olarak sürdürülebilir alternatif tarım kimyasallarını aramaya başladı. Toplumda organik gıdalara artan talep nedeniyle dünya çapında birçok çiftlik, özellikle Kuzey Amerika, Avustralya ve Avrupa’da organik tarıma yöneliyor. 1980 yılında ABD Tarım Kurulu 69 adet organik çiftlik üzerinde yapılan vaka çalışmalarına dayanan Organik Tarım Raporu ve Öneriler adlı bir çalışma yayınlayarak 90,000 ile 100,000 arasındaki çiftçinin ABD’de organik çiftçiliğe döndüğünü raporlamıştır.

2) Vermikompost ve Vermikültürün Genel Özellikleri

Vermikompost toprak sağlığı ve besin değerini arttırma kapasitesine sahip olan solucan dışkısıdır. Vermikültür ise çiftlik atıkları, mutfak atıkları, pazar atıkları, tarıma dayalı sanayi biyo-atıkları, hayvansal atıklar gibi biyolojik olarak çözünür olan her türlü atıkların solucanların sindirim sisteminden geçerek besin değeri yüksek vermikomposta dönüşme sürecine denir. Burada tüm bu atıkları tüketip vermikomposta dönüştürme sürecinde biyolojik ajanlar olarak solucanlar kullanılırlar.

3) Vermikompostlama Süreci Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Vermikompostlama basit bir biyoteknolojik kompostlama sürecidir ve süreçte atıkları tüketip en iyi ürün elde etmek için belli bazı özel tür solucanlar kullanılır. Vermikompost üretim süreci kompostlama türüne göre değişiklik göstermektedir. Bu süreç 10 ̊C ile 32 ̊C arasında (bu ısı ortam ısısı değil, nemli organik atık yığınının içindeki ısıdır) faaliyet gösteren mikroorganizma ve solucanları kullanarak işleyen mezofilik bir süreçtir ve normal kompostlama sürecine göre daha hızlıdır. Çünkü atıklar solucanların sindirim sisteminden geçerken oldukça kayda değer fakat henüz tam olarak anlaşılmayan bir dönüşüm devreye girer ve böylece mikrobiyal faaliyet ve bitki büyüme düzenleyicileri açısından oldukça zengin ve aynı zamanda zararlıları baskılayıcı olarak oldukça güçlü bir son ürün olan solucan gübresi meydana gelir. Özetle solucanlar, bir çeşit biyolojik simya ile çöp atıklarını “altına” dönüştürme kapasitesine sahiptirler.

4) Vermikomposttaki Besinler Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Vermikompost sindirilmiş komposttan meydana gelen mükemmel bir toprak katkı maddesidir. Solucan dışkısı besin ve mikrobiyal açıdan daha zengindir ve bu nedenle yüksek değerli bir ürün olarak kabul edilir (Tablo 1). Solucan dışkısı ortalama bir saksı toprağı karışımına göre, bitkilerin alabileceği besin açısından 5 kat daha fazla besin içermektedir. Solucan gübresinin kimyasal analizi yapıldığında 15 cm kalınlığındaki iyi toprak katmanında bulunandan 5 kat daha fazla kullanılabilir Azot, 7 kat daha fazla kullanılabilir Potas ve 1,5 kat daha fazla Kalsiyum içerdiği tespit edilmiştir. Ek olarak, besin ömrünün diğer saksı topraklarıyla karşılaştırıldığında 6 kat daha fazla uzun olduğu ve ayrıca fosforun solucanın sindirim sisteminden geçerken bitkinin alabileceği fosfor formuna dönüştüğü tespit edilmiştir. Fosfor genellikle bitki büyümesi için bir sınırlayıcı unsur olarak kabul edilir. Bu nedenle organik maddeler ve bitki tarafından alınabilen fosforu kayda değer oranda mümkün kılan herhangi bir süreç tarımsal faaliyet açısından oldukça önem arz etmektedir. Piyasada bulunan ortalama bir saksı toprağı genellikle arınıktır ve mikrobiyal yaşam içermez. Sağlıklı ve üretken bitkiler için besin ve mikrobiyal canlı dengesi oldukça büyük ve temel bir öneme sahiptir. Vermikompost sadece uzun süreli kalıcı etkisi olan mikrobiyal canlı ve besin katkısı sağlamaz, aynı zamanda mevcut toprağın yapısını düzenleyerek, su tutma kapasitesini de arttırır. Vermikompost aynı zamanda toprağın fiziksel özelliklerini de önemli ölçüde etkilemektedir. Tarımsal toprağa ardışık 2 yıl boyunca katılan 20 t·ha−1 oranındaki vermikompostun toprağın geçirgenliğini ve agregat stabilitesini kayda değer bir şekilde geliştirdiği gözlemlenmiştir. Bir mısır tarlasına, 200 kg·ha−1 miktarındaki azota denk gelen tek bir vermikompost uygulamasında bile geniş ve uzun toprak makro gözeneklerinde ciddi bir artış olmuştur. Benzer şekilde ardışık iki büyüme sezonunda yapılan ve 60 kg·ha−1 miktarında Azota denk gelen bir oranda Vermikompost uygulamasında toprak yığın yoğunluğunda (litre ağırlığında) ciddi bir düşüş ve toprak pH’ında ve toplam organik madde yoğunluğunda ciddi bir artış tespit edilmiştir. Toprak özelliğinde meydana gelen bütün bu değişiklikler toprağın hava ve su alımını iyileştirerek tohum filizlenme ve kök gelişimini tetikler.

Vermikompost ortalama olarak 1,5% – 2,2% N, 1,8% – 2,2% P ve 1,0% – 1,5% K içermektedir. Organik karbon ise 9.15 ile 17.98 aralığında değişmektedir ve Sodyum (Na), Kalsiyum (Ca), Çinko (Zn), Sülfür (S), Magnezyum (Mg) ve Demir (Fe) gibi mikro besinler içerirler.

TABLO 1

Tablo 1. Toprağın, vermikompostun ve çiftlik gübresinin kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin karşılaştırılması

Toprağın, vermikompostun ve organik hayvan gübresinin kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri Tablo 1’de verilmiştir. Bu tabloda kullanılan toprak (“Denbigh” serisinin Ötrik Kambısolu, 0-15 cm) ve solucanlar (L. terrestris) İngiltere, Kuzey Wales, Abergwyngregyn’de koyun otlatılan meralardan toplanmıştır (53 ̊13.9’N, 4 ̊0.9’W). Solucan yataklama malzemesi (parçalanmış kâğıt hamuru ve yeşil atıklar) ve solucanlar (Dendrobaena veneta) aynı yerdeki ticari kompost yataklarından alınmıştır. Bir aydan daha eski olan yanmış sığır gübresi North Wales’deki bir ticari çiftlikten alınmıştır. Gerekli tüm malzemeler toplandıktan sonra, deney süresince 20 ̊C, 70% bağlı nem oranına sahip ve  iklimlendirmesi kontrol altında olan bir odaya alınmıştır (Hemsec Ltd., Kirkby, UK). Sıcaklığın 20 ̊C olarak seçilmesinin nedeni, kompostun ve toprağın yaz zamanı sıcaklığını yansıtmasını sağlamak içindir. Organik Organik Organik Organik

Başka bir çalışma ise solucan dışkısının normal bahçe kompostuna göre daha yüksek oranda (yaklaşık iki katı) makro ve mikro besin içerdiğini göstermektedir. Bu değerler ise Tablo 2’de verilmiştir.

 TABLO 2

Tablo 2. Vermikompost ve bahçe kompostu besin dizilimi.

Solucanlar çeşitli organik atıkları tüketirler ve hacmini 40%-60% oranında azaltırlar. Her bir solucan yaklaşık olarak 0,5 ile 0,6 g ağırlığındadır ve kendi vücut ağırlığına denk gelecek kadar atık tüketirler. Günlük olarak tükettikleri atığın 50%’sine denk gelecek kadar da dışkı üretirler. Solucan dışkısının nem içeriği 32% ile 66% arasında değişiklik gösterirken pH ise yaklaşık 7,0 civarındadır. Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Ayrıca farklı birçok çalışma da, solucan dışkısının bitkinin hazır olarak alabileceği bütün besinleri içerdiğini ve bitkiler tarafından besin alımını arttırdığını açık olarak göstermektedir. Yararlı toprak azotu, vermikompostun artışına bağlı olarak belirgin bir biçimde artmıştır ve en yüksek oranda azot alımı, tavsiye edilen gübre oranının 50%’sine ek olarak dekara 10 ton (10 t/ha−1) vermikompost uygulaması yapıldığında gözlemlenmiştir. Benzer biçimde, pirinç (Oryza sativa) bitkisinin Azot (N), Fosfor (P), Potasyum (K) ve Magnezyum (Mg) alımı, gübre vermikompost ile kombinasyon halinde uygulandığında en yüksek oranda gözlemlenmiştir. Hindistanda ıslah edilmiş sodik (alkali) toprağa vermikompost uygulaması ile patates (Solanum tuberosum) üretimi üzerine çalışılmış ve iyi bir patates gelişimi ileenzimler birlikte sadece 12 hafta içinde toprağın alkaliliğinin (ESP: değişebilir sodyum yüzdesinin toplam katyon değişim kapasitesine oranı, yani sodyum yüzdesi) başlangıçtaki 96.74 kg/ha miktarından 73.68 kg/ha miktarına düştüğü gözlenmiştir. Toprağın ortalama kullanılabilir azot (N) içeriği başlangıçtakine göre 336,00 kg/ha’dan 829,33 kg/ha’a kadar artmıştır. Vermikompost, besinleri açığa çıkarmak ve bitki kökleri tarafından alınmasını sağlamak için organik maddelerin toprakta ayrışmasını sağlayan amilaz, lipaz, selülaz ve kitinaz gibi enzimleri de içermektedir. Organik Organik Organik Organik Organik Organik

5. Solucanlar ve Biyolojik Özellikleri

Dünya çapında yaklaşık 3000 solucan türü bulunmaktadır. (Çevirmen Notu: Farklı kaynaklarda bu rakam farklı olarak verilmektedir). Bunlardan başka, Hindistan’da yaklaşık olarak 384 türün bulunduğu raporlanmış ve detaylı taksonomi çalışmaları çoktan yapılmıştır. Nehir ağzı sularında yaşayan Pontodrilus burmudensis gibi bazı türler hariç, solucan türlerinin büyük çoğunluğu toprakta yaşamaktadırlar. Solucanlar uzunluk açısında  büyük farklılıklar gösterirler (mesela, Microscotex phosphoreus (Duges) türü 20 mm uzunluğundayken, Drawida grandus (Bourus) türü 1 metre uzunluğunda olabilmektedir). Solucanların farklı (çeşitli) ekolojik nişlerde yaşadıkları bilinmektedir. Bunun yanı sıra gübre, çöp, kompost, taze ve acı suya yakın hidrofilik ortamlar gibi organik maddelerin içinde de bulunabilmektedirler. Solucanların çoğu omnivordur (her şeyi yinen, hem etçil hem otçul), buna rağmen Afrika Fildişi Sahillerinde yaşayan ve bir etobur solucan cinsi olan Agastrodrilus’un, Eudrilidae ailesine üye diğer solucanlarla beslendiği tespit edilmiştir. Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Solucanların organik atık yönetiminde en etkin biçimde kullanımı, potansiyel tüm yararlı türlerin biyolojilerinin detaylı olarak anlaşılması, nüfus dinamikleri, verimlilikleri ve solucan yaşam döngülerinin bilinmesiyle mümkün olabilecektir. Hindistan türleri ve tropik türler üzerine yapılan detaylı çalışmalar ve solucan üreme stratejileri hakkında bilgiler tamamlanmıştır. Solucanlar Lumbricidae ailesine aittir. Solucanlar çift cinsiyetlidirler (hermafrodit) ancak kendi kendilerine döllenme durumu nadirdir. Kokon ya da yumurtalar solucan türlerine göre küçük çeşitli değişkenlikler göstermektedirler. Kokonların rengi olgunlaştıkça değişir. Solucan 6 haftalık iken kokon yumurtlamaya başlar. En sevdikleri gıda ve iklim koşulları sağlandığında bir çift solucan 6 hafta ile 6 ay arasında ortalama 100 kokon yumurtlayabilir. Kokonlar yaklaşık olarak 3-5 hafta süresince kuluçkaya yatmaktadırlar. Solucanlar, kaza ya da zorlama solucan-karikatürile eksilen vücut bölümleri yenileme yeteneğine sahiptirler. Sayılarının ikiye katlama süresi, yani belirli bir solucan nüfusunun sayısının veya biyokütlesinin ikiye katlanması için geçen süre özellikle solucanın türü, gıda türü, iklim durumu vs. bağlıdır. Örneğin, sayılarının ortalama iki katına çıkma süresi farklı organik girdilerde Perionyx excavatus türü için 1.72 – 16.14 gün arasındayken, Lampito mauritii türü içinse  3.77 – 38.05 gün aralığında değişmektedir. Yetişkin bir solucan ortalama 2 yıl yaşayabilir. Gelişimini tamamlamış solucanlar, genellikle hayvan, kümes hayvanları ve balık yemi olarak kullanılan ve yüksek oranda protein içeren (70%) “solucan unu” üretimi için ayrıştırılarak fırında kurutulabilir. E. eugeniae türü doymak bilmez iştahı, yüksek büyüme oranı ve üreme yeteneği nedeniyle yaygın olarak Kuzey Amerika ve Avrupa’da vermikompost üretiminde kullanılan bir gübre solucanıdır. Bir kaç yıl önce Hindistan’a getirildikten sonra, hayvan gübresi ve diğer biyokütle türlerinin vermikomposta dönüştürülme uygulamalarında giderek artış olmuştur. Geniş ölçekli vermikültürde kullanılan diğer epigeic tür ise organik atıklardan vermikomposta yüksek potansiyelde biyodönüşüm sağlayabilen E. foetida türüdür. Organik Organik Organik Organik Organik Organik

6. Solucanların Çoğalması Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Solucanlar uygun drenaj olanakları sağlanmış beton havuz, ahşap kutu ya da plastik sepette yer alan, 1:1 oranında inek gübresi ve çürümekte olan yaprak içinde sayılarını

katlayabilirler. Solucanların esas (çekirdek, öz) üretimi için yukarıdaki karışıma, ıslak bir çuval içinde kurutulmuş çim ve saman ile düzgün bir biçimde malçlanmış olan her 10 kg organik atığa 50 solucan gelecek şekilde eklenmesiyle mümkün olur. Sistem gölgede bulundurulmalıdır. Suyun zaman zaman yağmurlamayla verilmesiyle yeterli nem oranı korunmalıdır. 1-2 ay içinde solucanların sayısı, geniş ölçekli vermikompost üretimi sistemlerinde kullanmaya yetecek şekilde 300 kata kadar çoğalacaktır. Vermikompost üretimi için altlık olarak kuru zeytin küspesi, kentsel biyokatılar ve sığır gübresinin uygunluğu ölçülmüş ve kokondan yeni çıkmış solucan ağırlığı en yüksek olanının kuru zeytin küspesi içeren altlık olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir çalışmada ise, mısır samanının soya samanı (Glycine max), buğday samanı, nohut samanı (Cicer arientinum) ve şehir çöpüne göre, tropikal epigeic solucanı Perionyx excavatus için daha uygun bir besleme malzemesi olduğu tespit edilmiştir. Organik Organik Organik Organik Organik Organik

7. Vermikompostun Farklı Kaynakları Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Solucanlar organik atıkları koyu kahverengi, zengin besin değerine sahip humusa dönüştürmek için kullanılmaktadır. Bitkiler için iyi bir gübre kaynağına dönüştürmek amacıyla evsel atıkları tüketen solucanlar geriye dışkılarını (excreta) bırakırlar. Belli durumlarda, solucanlar belirli kirleticileri ayrıştırarak (azaltarak) yararlı mikroorganizmalar topluluğu oluşumunu sağlayabilirler. Girdilerin düşük maliyetli olması nedeniyle, Hindistan gibi Güney Asya ülkeleri pazarında vermikompost fiyatları genellikle düşüktür. Solucanların potansiyel olarak termofilik kompostlamayı ikame eden biyomükendislik ilkeleri, giderek daha yaygın hale gelmektedir ve sayısız çalışmalar göstermektedir ki, vermikompost kullanıldığında daha fazla bitki büyümesi ve ürün artışı mümkün olacaktır. Piyasada mevcut diğer organik gübrelerle karşılaştırıldığında kâğıt fabrikası atıklarıyla hazırlanan vermikompost uygulamasında Rehu balığı (Labeo rohita, Hamilton) daha iyi büyüme gösterdi. (Çevirmen Notu: Su ürünleri havuzlarında, çimento sarnıçlarda,  [aquacultural tanks] yetiştirilen  Rehu [Labeo rohita] balıklarının beslenmesi için kâğıt fabrikası atıklarından elde edilen vermikompost, çiftlik gübresinden elde edilen vermikompost ve ticari gübreler kullanılmış ve balıkların en iyi şekilde kâğıt fabrikası Rehu balığıatıklarından elde edilen vermikompostun kullanıldığı havuzda büyüme gösterdikleri tespit edilmiştir – Çalışmanın kısa bilgisi için: http://www.vetofish.com/article-14654-Effect-of-vermicompost-on-growth-of-fish-Labeo.html Deolalikar, A.V. and Mitra, A. (1997) Application of paper mill solid waste vermicompost as organic manure in Rohu (Labeo rohita Hamilton) culture—A comparative study with other commercial or ganic manure. In: Azariah, J., et al ., Eds., Proc. Int. Bioethics  Workshop : Bioman- agement of Biogeoresources , University of  Madras, Chennai.)

7.1. Evsel Atıklardan Vermikompost Üretimi Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Aşağıdaki yöntem evsel atıklardan vermikompost üretimi için kullanılabilir. 5 × 30 × 45 cm ebatlarındaki bir ahşap kutu veya geniş tabanlı ve drenaj delikleri olan toprak bir kap bu iş için idealdir. Küçük delikleri olan bir plastik levha ahşap kutunun alt tarafına yerleştirilir. Kapta biriken aşırı nemin süzülmesi için 3 cm kalınlığında toprak ve 5 cm kalınlığında Hindistan cevizi lifi kullanılır. Bunun üzerine içinde solucan barındıran ince bir kompost tabakası inokulant olarak eklenir. Kap için yaklaşık 250 adet solucan yeterlidir. İnokulant katmanın üstüne günlük olarak bir tabaka sebze atığı eklenir. Kabın üzeri, içeride loş bir ışık olmasını sağlamak için mutlaka bir çuval ile kapatılmalıdır. Kutu tamamen dolduğunda bir hafta kadar rahatsız edilmeden beklemeye alınmalıdır. Vermikompost hazır görünüyorsa, kap 2-3 saat ışığa tutulur ve böylece solucanların Hindistan cevizi katmanının en altına kaçmaları sağlanır. Kabın en üstünden başlayarak kademe kademe aşağıya doğru kompostlanmış olan materyal alınır ve elde edilen ürün elenerek kentsel tarımda, hobi bahçeciliğinde ve büyük ölçekli tarımda kullanılır. Organik Organik Organik Organik Organik

Avustralya ve Yeni Zelanda’da vermikültür, evlerdeki solucan kaplarından, kentsel biyokatıların ve bahçe kalıntılarının büyük ölçekte vermikompostlanmasına kadar uygulanmaktadır. Bu tür ilerlemeleri desteklemek için başarılı bir endüstri gelişmiştir. Her iki ülkede de solucanları ve vermikompost üretimini daha da geliştirebilmek için araştırmalar devam etmektedir. Evsel düzeyde, bir kaç girişimcinin evsel üretim kaplarını tasarlayarak pazarlaması sonucu gıda atıklarının vermikompostlanması yeterince popüler bir seviyeye erişmiştir. Ayrıca solucan gübresi üretimi aynı zamanda okullarda da popüler bir eğitim konusu olmaya başlamıştır. Organik Organik Organik Organik Organik Organik

7.2. Çiftlik Atıklarından Vermikompost Üretimi

Çiftlik Atıklarından Vermikompost Üretimi Çiftlik Atıklarından Vermikompost Üretimi_2

Sol tarafı açık olan sazdan yapılmış kulübelerde yer alan çukurların boyutları 2,5 m × 1 m × 0,3 m (uzunluk, genişlik ve derinlik) şeklinde olmalıdır. Çukurun alt tarafı ve kenarları ahşap bir tokmak ile sıkıştırılarak sağlamlaştırılır.

Çukurun alt kısmına içbükey (konkav) tarafı yukarı doğru olacak şekilde bir tabaka Hindistan cevizi kabuğu serilir ve böylece fazla suyun drenajı ve havalandırma sağlanmış olur. Hindistan cevizi kabukları nemlendirilir ve bunun üzerine 8:1 oranında inek gübresi ile karıştırılmış olan biyolojik atıklar taban seviyesinden 30 cm yüksekliğe kadar serilir ve günlük olarak üzerine su püskürtülür. Atıklar 7-10 gün kadar bir süre içerisinde kısmen çürümeye/ayrışmaya başladıktan sonra her bir çukura 500 ile 1000 kadar solucan eklenir ve çukurların üzeri jüt çuvallarla kapatılır. Nem düzeyinin nüfus yoğunluğunun 40-50%’si oranında, sıcaklığın ise yataklamalara su püskürtülerek sürekli olarak 20 ̊C – 30 ̊C arasında olması sağlanmalıdır. Solucanların yüksek sıcaklıklarda yaz uykusuna, düşük sıcaklıklarda ise kış uykusuna yattıkları tespit edilmiştir. Hazır olduğunda, çukurlardaki vermikompost içerisindeki solucanlarla birlikte alınır ve üzerinde bol ışık olan gölge bir yere yığılır (Işığa Tutma yöntemi için bkz: Vermikompost Hasadı). Böylece solucanlar yığının en altına kaçmaya başlarlar. Bir veya iki gün sonra, yığının en üstündeki vermikompost alınır ve içinde solucan olan henüz ayrıştırılmamış atıkların olduğu yığın yeni bir süreç için tekrar çukura alınır.

7.3. Vermikompost Hasadı Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Vermikompostu hasat etmek demek, bitmiş ürünü yataklardan ayırmak demektir. Bitmiş ürün siyah veya kahverengi görünümdedir ve kolayca ufalanabilir solucan dışkısı durumundadır. Solucan yataklarının sağlığı açısından yılda en azından iki defa bitmiş vermikompostun hasat edilmesi ve yerine taze yataklama malzemesi koyulması gerekmektedir.

7.4. Süreç Esnasında Alınması Gereken Önlemler

Vermikompost üretimi esnasında aşağıdaki önlemler mutlaka alınmalıdır:

  • Afrika türü solucanlar, Eisenia foetida ve Eudrilus eugeniae vermikompost üretimi için ideal türlerdir. Birçok Hindistan türü solucanlar üretim için uygun değildir.
  • Ot, yaprak ve sebze kabukları gibi sadece bitkisel temelli malzemeler vermikompost hazırlanmasında kullanılmalıdır.
  • Yumurta kabuğu, et, kemik, tavuk pisliği, vb gibi hayvansal kökenli malzemeler vermikompost hazırlamak için uygun değildir. (Çevirmen Notu: Yumurta kabuğunun uygun olmaması fikri bu çalışmayı yazan kişinin görüşüdür, diğer birçok kaynak faydalı olduğunu belirtmektedir).
  • Gliricidia loppings (ÇN: Hindistan’a özgü bir bitki), tütün yaprakları, soğan, sarımsak, biber vb mutfak atıkları solucanlar için uygun değildir.
  • Solucanlar kuşlara, termitlere, karıncalara ve farelere karşı mutlaka korunmalıdır.
  • Süreç boyunca mutlaka yeterli nemin olması sağlanmalıdır. Gerek su birikintisi, gerekse de nem eksikliği solucanları öldürebilir.
  • Sürecin tamamlanmasından sonra, vermikompost düzenli aralıklarla yataklardan alınmalıdır ve yerine taze yataklama malzemesi konmalıdır.

8. Vermikompostun Faydaları Organik Organik Organik Organik Organik Organik

  •  Vermikompost yüksek oranda humus içermektedir. Toprak parçacıklarının, hava geçişini mümkün kılan kanallar yaratacak ve su tutma kapasitesini arttıracak biçimde kümeler şeklinde biçimlenmesine yardımcı olur. Solucanların varlığı sıkışmış toprağın yeniden biçimlenmesini ve suyun bu tür topraklara nüfuzunun 50%’den daha fazla artmasını mümkün kılar. Amerika’da yapılan çalışmalar bir çiftlik arsasında bulunan 10.000 solucanın, tüm yıl boyunca  8 saatlik vardiyada çalışan üç çiftçinin arsaya uyguladıkları 10 ton hayvan gübresine eşdeğer gübre ürettiklerini göstermiştir. Humusta bulunan humik asit, kalsiyum, demir, potasyum, sülfür ve fosfor gibi bitki besinleri için bir bağlanma noktası sağlar. Bu besinler bitki için her an alınabilir bir biçimde olmak üzere humik asit içerisinde depolanır ve bitki ihtiyaç duyduğunda serbest kalırlar. Vermikompost içerisinde bulunan “humik asit” aşırı miktarlarda bile bitki büyümesini tetikler. Humusta bulunan humik asit bitkiler için dört temel yolla gereklidir: Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik
      • Bitkilere topraktan besin elde etme imkânı sağlar
      • Bitkinin kullanımına hazır organik madde elde edebilmek için ayrışmamış (kararsız) minerallerin ayrışmasını sağlar.
      • Kök büyümesini teşvik eder.
      • Bitkiye stresle baş edebilmesi için yardımcı olur.

    Humusun topraktaki varlığı aynı zamanda kimyasal gübrelerin de çok iyi iş görmesini sağlar.

  • Humusun, mantar, bakteri ve nematod gibi zararlı bitki patojenlerinin engellenmesine yardımcı olduğuna inanılır. Vermikompost, örneğin kök çürümesi gibi toprak kaynaklı bitki hastalıklarıyla mücadele yeteneğine sahiptir. Humus aynı zamanda su geçirgenliği ve su tutma kapasitesini arttırır, daha iyi bir bitki sağlığı ve daha verimli bir toprak nemi olmasında katkı sağlar. Vermikomposttaki azot yoğunluğunun aerobik kompost yığınındaki azot yoğunluğundan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Kompost uygulamasının toprak kaynaklı hastalıkların baskılanması ve toprak tuzluluğunun yok edilmesi gibi diğer tarımsal faydaları da vardır. Yapılan bir çalışmaya göre, toprağa kompost uygulanması sonucunda  ortalama kök hastalığının domateste 82%’den 18%’e ve kırmızıbiberde ise 98%’den 26%’ya düştüğü tespit edilmiştir.
  • Solucan gübresi (aynı zamanda solucan dışkısı veya vermikest olarak da bilinir) solucanlar tarafından sindirilmiş olan binlerce bakteri, enzim ve bitki materyali kalıntılarını içeren biyolojik olarak aktif bir yığındır. Esas olarak solucan dışkısının bakteriyel nüfusu gerek sindirilmiş topraktakinden gerekse de solucanın bağırsağındakinden çok daha fazla sayıdadır. Solucan gübresindeki faydalı mikroorganizmaların mikrobiyal faaliyetleri topraktaki veya diğer organik maddelerdekine göre 10 ile 20 kat daha fazladır. Solucanlar tarafından uyarılan faydalı toprak mikroplarının arasında “Azot bağlayıcı ve fosfat çözücü bakteri”, “aktinomisetler” ve “mikorizal mantarlar” da yer almaktadır. Çalışmalar vermikomposttaki toplam bakteri sayısının 10/gram’dan (10 000 kg-1) çok daha fazla olduğunu göstermektedir. Vermikompost her bir gramında 102-106 aralığında değişen sayıda Aktinomisetler, Azotobacter, Rhizobium, Nitrobacter ve Fosfat çözücü Bakteriler içermektedir.
  • Solucan dışkısı bitkinin hemen alabileceği formda olan yavaş salınımlı besinler içerir ve içerdiği besinler solucanların salgıladığı mukus membranı ile kaplıdır. Böylece besin hızla yıkanıp gitmez, onun yerine yavaş yavaş çözünür. Solucan gübresi mükemmel bir toprak yapısı, gözeneklilik ve havalandırma ile su tutma yeteneklerine sahiptir. Solucan dışkısı topraktaki ağırlığının 2-3 katı daha fazla su tutabilmektedir. Bitkinin kök sistemini yakmaz. Aşırı sıcaklıklardan bitki köklerini izole eder, erozyon önler ve yabancı otları azaltabilir. 100% kokusuzdur ve geri dönüştürülmüş malzemeden oluşur. Solucan gübresi ayrıca geleneksel komposta göre, humus içeriğinden dolayı, çok daha fazla “yüksek gözeneklilik”, “havalandırma”, “drenaj” ve “su tutma kapasitesi”ne sahiptir.
  • Solucanın bağırsak sistemi, koşulları bağdaştıran ve atıkları inoküle eden minyatür bir kompost borusu gibi işlev görür. Bağırsaktaki nem, pH ve mikrobiyal nüfus sinerjik bir ilişki içinde uygun olarak korunur ve ortaya mükemmel bir ürün çıkar. Solucanlar her gün toprakla birlikte büyük miktarda organik maddeleri (mikrop, bitki ve hayvan artıkları) yutup, taşlıklarında öğütür ve enzimlerin yardımı ile de bağırsakta sindirirler. Vücutları sadece 5-10% oranında kimyasal olarak sindirilebilir ve yutulur maddeyi kendileri için emer ve geri kalanını ise, NKP (nitrat, fosfat ve potas), mikro besin ve faydalı toprak mikroplarınca zengin olan ve “vermikompost” olarak adlandırılan, iyi bir mukus tabakasıyla kaplanmış  taneli agregatlar şeklinde dışarı atarlar.
  • Solucan dışkısı, peyzajcılık ve çiftçilik için olduğu kadar seralar veya ev bitkileri için hayal edilebilir en iyi saksı toprağıdır.  En hassas bitkilerinizi bile yakmaz ve içeriğindeki tüm besinler suda çözülebilir formdadır ve bu da onu bitkiler için hemen alınabilir kılmaktadır. Solucan gübresi bir saksı toprağı olarak kullanıldığı gibi, ağaç, sebze, bodur ağaçlar (çalı) ve çiçekler için de bir ekim toprağı olarak kullanılabilir. Ayrıca malç olarak da kullanılabilir, sulandığında besin maddeleri yıkanarak doğrudan toprağa süzülür.
  • Bitki Büyüme Düzenleyici Faaliyeti: Yapılan bazı çalışmalar, bitkilerin vermikomposttan kaynaklanan büyüme tepkilerinin, daha ziyade vermikompostta bulunan yüksek besin, humik asit ve humat düzeyleriyle bağlantılı olan “hormon kaynaklı tepkiler” şeklinde olduğunu iddia etmektedir. Araştırmalar, bitkilerin “en uygun besinleri” almalarına rağmen vermikompostun bitki büyümesini daha da fazla uyardığını göstermektedir. Vermikompost, sırf mineral besinlerin bitkinin alabileceği formlara dönüşmesinin sağlayabileceğinden çok daha fazlasını yaparak istikrarlı bir biçimde tohum çimlenmesini kuvvetlendirip, fide büyümesini ve gelişmesini güçlendirir ve bitki verimliliğini açık bir şekilde arttırır. Diğer bazı çalışmalar da vermikompostun, solucanlar tarafından salgılanan ve büyümeyi teşvik eden hormon olan “oksinleri”, “sitokininleri” ve çiçeklendirme hormonu olan “gibberellinleri” içerdiğini belirtmektedir. vermikompostun büyüme tetikleyici faaliyeti bir bitki biyo-analizi yöntemi ile test edildi. Mısırın fidesinin embriyon tomurcuğu (plumule) uzunluğu (tane mısır – Zea mays) normal suda ve vermikompost suyunda 48 saat bekletildikten sonra ölçüldü. Mısır fidelerinin plemule uzunluğunda meydana gelen belirgin bir fark bitki büyümesini tetikleyen hormonların vermikompostta yer aldığını göstermiştir (Tablo 3). Ayrıca,vermikompost bitki büyümesini hızlı ve kuvvetli kılmıştır. Eğer toprak onların hızla büyümesi için yeterince zengin ise, nematotlar ve hastalıklar bahçe veya bitkilerin zarar görmesine neden olamayacaktır.  Nematodlar ve hastalıklar tarafından yok edilen bitkiler fakir topraklardaki zayıf bitkilerdir. Vermikompost olumlu etkileri yeşil maş fasulyesi, domates bitkisi, petunya ve çam ağaçları gibi pek çok bitki türlerinde uyarılmış tohum çimlenmesini de kapsamaktadır. Vermikompost aynı zamanda vejetatif büyüme, sürgün ve kök gelişimini teşvik etmede de olumlu bir etkiye sahiptir. Bu etkiler, yaprakta yüzey alanının ve köklerde dallanmanın artışı gibi fide morfolojisi değişikliklerini ve aynı zamanda bitki çiçeklenmesini teşvik etme, meyve veriminde meydana gelen artış kadar üretilen çiçeklerin sayısında ve biyokütlesinde de artış sağlama gibi değişiklikleri de içermektedir. Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Tablo 3- Mısır fidelerinin Plemule uzunluğu.

Tablo 3: Mısır fidelerinin Plemule uzunluğu.
 
  • Bitkilerde Biyolojik Direnç Geliştirme Yeteneği: Vermikompost bitkilerde zararlı ve hastalıklara karşı “biyolojik direnç gücünün” artmasında yardımcı olan bazı antibiyotikler ve aktinomisetler içermektedir. Tarımda solucanların ve vermikompostun kullanılması sonucunda kimyasal pestisitlerin püskürtülmesi 75% oranında azalmaktadır.
  • banner_arthropodsZararlı Saldırılarını Azaltma Yeteneği: Solucan gübresinin zaman zaman sert gövdeli zararlıları bitkiden uzaklaştırdığına dair güçlü kanıtların olduğu görülmektedir. Çalışmalar domates, biber ve lahana toprağına 20% ve 40% vermikompost eklenmesiyle, eklembacaklıların (yaprak biti, böcekler, unlu bit ve örümcek akarlarının) sayısında  istatistiksel olarak 01_aphids_YAPRAK BİTİbelirgin bir düşüş ve bir sonraki aşamada da bitki zararlarında azalmanın olduğunu göstermiştir. ABD, Kaliforniya’da ticari solucan gübresi üretimi yapan Munroe, ürününün birçok farklı zararlı böcek türünü uzaklaştırdığını iddia etmektedir. bugs_BÖCEKLERYaptığı açıklamada Munroe bunun nedenini solucanların üretmiş olduğu ve böceklerin dış iskeletini oluşturan kitini parçalayan “kitinaz” enzimine bağlamaktadır. Vermikompostun zararlı böcek ve akarlar üzerindeki etkileri ile ilgili olarak yapılan saha çalışmaları, toprağa eklenen vermikompostun Heteropsylla cubana (ağaç biti-psyllids), emici böcek Aproaerema modicella, cüce ağustos böcekleri (jassids), yaprak biti (aphids), böcek ve örümcek akarlarını önemli 02_Mealybug_UNLU BİTöl03_spidermite_ ÖRÜMCEK Akarıçüde azalttığını göstermiştir. Çalışmalar ayrıca vermikompost çayının (solucansuyunun) uygulanmasından sonra domates bitkisinde kök boğum nematodunun (Meloidogyne incognita) gözle görülür bir biçimde, benekli örümcek akarlarının (Tetranychus spp.) ve yaprak bitlerinin (Myzus persicae) ise şiddetli bir şekilde baskılandığını da göstermiştir.

05_Aproaerema-modicella04_heteropsylla cubana (psyllids)

 

06_jassids06_root knot nematode_Meloidogyne incognita

 

07_Tetranychus spp_iki noktalı kırmızı örümcek08_Myzus persicae_ yaprak biti

  • Bitki Hastalıklarını Baskılama Yeteneği:  Biber (Capiscum annuum), lahana (Brassica oleracea) ve domates (Lycopersicum esculentum) üzerinde yapılan çalışmalar vermikompost uygulamasının  yaprak biti (Myzus persicae), unlu bit (Pseudococcus spp.) ve beyaz lahana tırtılı (Peiris brassicae) gibi zararlı böcek enfeksiyonlarını 20%-40% oranında baskıladığını göstermiştir. Yine yapılan çalışmalar ayrıca göstermiştir ki bitki yetiştirmede uygulanan vermikompost toprak kaynaklı olarak ortaya çıkan mantari hastalıkları da engellenmiştir. Ayrıca biber, domates, çilek ve üzüm ile ilgili yapılan saha çalışmalarında bitki paraziti nematodlarının önemli ölçüde engellendiği de tespit edilmiştir. Bu kavramın ardındaki bilimsel bir açıklama ise şudur: Vermikompost içerisinde tarımsal olarak bitkileri koruyan yararlı mikrobiyal nüfusu yüksek oranda bulundurmaktadır. Bu yararlı mikrobiyal nüfus, tüketilebilir besin kaynakları açısından bitki patojenlerinin açlıktan ölmelerine neden olarak ve ayrıca tüm erişilebilir noktaları işgal etmek suretiyle zararlıların bitki köklerine erişimlerini engelleyerek bitkiye rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Saha çalışmaları aynı zamanda biberde Pythium mantarı, serada yetiştirilen turpta Rhizoctonia, çilekte Verticillium ve üzümde ise Phomposis ve Sphaerotheca fulginae saldırılarına karşı hastalık baskılamasını vermikompost uygulamasının etkilediğini göstermektedir. Bütün bu deneylerde, vermikompost uygulamaları  hastalığın görülme sıklığı önemli ölçüde bastırmıştır. Yine çalışmalar göstermektedir ki, patojen baskılama yeteneği vermikompost arınık iken ortaya çıkmaktadır ve hastalık baskılamanın biyolojik mekanizmasının mikrobiyal antagonizmaya (rekabet-düşmanlık) dayandığı ikna edici bir biçimde ortaya konulmuştur. Vermikompostun  bitki büyümesi üzerindeki, bitki hastalıklarının hafifletilmesi veya baskılanması gibi, dolaylı etkilerinin oldukça geniş kapsamlı olduğu tespit edilmiştir. Bitki hastalıklarının baskılanmasına dair araştırmalar çiftlik gübresi ve kompost gibi diğer organik toprak düzenleyiciler üzerinde de yaygın olarak araştırılmıştır. Aynı şekilde, çalışmalar vermikompostun çok çeşitli mikrobiyal hastalıkları,   böcek haşerelerini ve bitki paraziti nematodlarını baskılayabildiğini ortaya koymuştur. Mantar hastalıklarının bastırılmasıyla ilgili olarak da, üç süs bitkisi türüne vermikompost uygulaması yapıldığında, Phytophthora cryptogea patojenin sporlanma yoğunluğunu azaldığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde sulu vermikompost özünün Botrytis cinerea (kurşuni küf), Sclerotinia sclerotiorum, Corticium rolfsii (Güney Yanıklığı), Rhizoctonia solani (Ağ (Kök) Çürüklüğü) ve Fusarium oxysporum (Fusarium solgunluğu) gibi patojenik mantarların büyümesini azaltma yeteneğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Domates tohumunun ekildiği toprağa katı vermikompost ilavesi yapıldığında  Fusarium lycopersici ve Phytophthora nicotianae’den kaynaklanan enfeksiyonun belirgin bir biçimde düştüğü görülmüştür. Bununla beraber,  turba ile karşılaştırıldığında arıtma çamurundan üretilen vermikompostun herhangi bir belirgin baskılayıcı etkisine rastlanmamıştır. Edward ve arkadaşları, birçok farklı tipte vermikompostun Pythium, Rhizoctonia, Verticillium ve Plectosporium gibi birçok farklı bitki patojeni üzerinde ortaya çıkardığı baskılayıcı etkinin, vermikompostun sterilizasyonundan sonra kaybolduğunu ve bu nedenle de hastalık baskılama yeteneğinin vermikompostta bulunan biyolojik baskılama ajanlarıyla ilgili olabileceği sonucuna vardılar.

09_Pieris_brassicae_caterpillar_beyaz lahana tırtılı10_biberde Pythium

11_rhizoctonia radish 2b12_Verticillium strawberries

13_ÜZÜM_Phomposis14_Powdery_mildew

15_Phytophthora cryptogea

16_Botrytis_cinerea-117_Sclerotinia sclerotiorum

18_Corticium rolfsii_118_Corticium rolfsii_2

19_Rhizoctonia solani_119_Rhizoctonia solani_2

20_Fusarium oxysporum

  • Solucanunu Üretimi: İnsan nüfusunun ve bununla birlikte besin kaynağına olan talebin artmasıyla birlikte protein olarak takviye hayvan yemi için de talep artmaktadır.  Bu nedenle solucan unu üretimi ekonomik açıdan en elverişli vermikültür uygulaması olabilir. Kale’a göre vermikültürün hayvan yemi sektöründe parlak bir geleceği vardır. Solucan unu solucan biyokütlesinden oluşan bir besin preparatıdır. Çiftlik hayvanları, kuşlar ve balıklar için temel aminoasitler, yağlar, vitaminler ve mineraller gibi zengin bir hayvansal protein kaynağıdır. Yaklaşık olarak 5,5 kg taze African Night Crawler (ANC) türü solucan biyokütlesinden (18% kuru madde) 1 kg solucan unu elde edilebilir. Doğrudan güneş ışığından uzak olmak şartıyla plastik ambalajlarda paketlenerek serin ve kuru bir ortamda 3 aya kadar muhafaza edilebilir. Kuru ve toz hale getirilmiş bir ANC solucan unu  analiz edildiğinde yaklaşık olarak şu verilere ulaşılmıştır: % 68 ham protein, 9.57% yağ, 11.05% azotsuz özüt ve 9.07% kül. Farklı çiftlik hayvanları, kuşlar ve balıklar üzerinde yapılan sayısız araştırma solucan unuyla beslenen hayvanlarda mükemmel sonuçlar elde edildiğini göstermiştir. Ancak solucanların vahşi doğada kuşlar ve diğer hayvanlar için zaten doğal bir besin kaynağı olduğunu düşünecek olursak bu sonuçlar hiç de şaşırtıcı olmayacaktır. Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik Organik

8. Ekin Bitkilerinde Vermikompost Uygulaması Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Solucanların ve onlardan elde edilen vermikompostun mükemmel bir bitki büyüme tetikleyicisi olduğu ve üründe artış sağladığı birçok çalışmayla kanıtlanmıştır.

9.1. Hububat Bitkisi Organik Organik Organik Organik Organik Organik

CSIRO (The Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation – Commonwealth Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Organizasyonu), Avustralya’da yapılan sera çalışmalarında solucanların, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında (Aporrectodea trapezoids) buğday bitkisinde (Triticum aestivum) tane veriminde 35% ve büyümede 39% artış, taneciğin protein değerinde 12% yükselme ve bitki hastalıklarına karşı ise direnç artışı sağladığı tespit edilmiştir. Bitki, besin değeri düşük ve nem oranı 60% olan “Kırmızı-kahverengi toprakta” yetiştirilmiştir. Söz konusu toprakta metrekarede 460 adet solucan yer almıştır. Parana, Brezilya’da toprağa verilen solucanlar nedeniyle yaprağın yapısının önemli ölçüde değiştiği ve su tutma kapasitesinin arttığı raporlanmıştır. Buğday ve soyada tane verimi artışı sırasıyla % 47 ve% 51 oranında artmıştır. Hindistan’da, buğday bitkisi üzerinde değişik oranlarda vermikompost ve bahçe toprağının etkisini ölçmek için bazı çalışmalar yapılmıştır. Bahçe toprağı ve vermikompost 1:2 oranında karıştırıldığında, büyüme yaklaşık olarak 72% – 76%; saf vermikompost kullanıldığında ise büyüme  yaklaşık olarak 82% – 89% civarında artmıştır. Diğer bir çalışma da solucan ve dışkısının büyüme ve buğday  veriminde 40%’dan fazla artış sağladığını tespit etmiştir. Bu konuda, toprağa vermikompost uygulanmasıyla beraber verimin ve büyümenin arttığını gösteren başka çalışmalar da mevcuttur. Pirinç bitkisi (Oryza sativa) üzerinde vermikompostun tarımsal etkileri üzerine yapılan çalışmalar, bitki besin alımını uyaran ve daha iyi büyüme sağlayan azot fiksasyonunda, aktinomisetlerde ve  mikorizal mantarlarda daha büyük bir nüfus artışı olduğunu göstermiştir. Pirinç-baklagil ekim sistemi üzerinde vermikompostun etkisini ölçmek için diğer bir çalışmada ise Hindistan’da yapılmıştır. Vermikompost, kimyasal gübre ve biyogübrenin (Azospirillum & phosphobacteria) birleşik olarak uygulandığı çalışmada pirinç verimi, sadece kimyasal gübrenin kullanıldığı çalışmaya göre  15,9%’dan fazla artmıştır. 50% vermikompost, 50% kimyasal gübre ve biyogübrenin kullanıldığı birleşik uygulamada sırasıyla pirinçte ve baklagilde 6.25 ve 0.51 ton/ha şeklinde tane verimi elde edildi. Bu verimlerin, 100% kimyasal gübrenin tek başına kullanıldığı çalışmadakinden 12,2% ve 19,9%  daha fazla olduğu tespit edildi. Filipinlerde yapılan çalışmalar da vermikompost ile yetiştirilen yayla (yüksek arazi-dağlık) pirinç bitkisinde iyi bir yanıt alındığını göstermektedir.

9.2. Meyve Bitkileri Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Yapılan çalışmalar kimyasal gübreye nazaran vermikompostun iki kat daha fazla üzüm verimi sağladığını göstermiştir. Vermikompost uygulanan üzümde demet sayısında 18%, üzüm veriminde ise 23% daha fazla verim sağlanmıştır. Üzümün kalitesinde değer artışı sağlanmıştır. Hindistan’ın Maharashtra bölgesi, Sangli ilçesinde yaşayan çiftçi “erozyona uğramış çöllerde”  5 ton/ha vermikompost uygulayarak üzüm yetiştirmiştir. Üzüm hasadının kalite, lezzet ve raf ömründeki iyileşme açısından ile normal olduğu değerlendirilmiştir. Toprak analizleri pH’ın bir yıl içerisinde 8,3’ten 6,9’a düştüğünü vepotasyum değerinin 62,5 kg/ha’den 800 kg/ha’e yükseldiğini göstermiştir. Aynı zamanda üzüm meyvesinin besin değerinde de belirgin iyileşme kaydedilmiştir. Çilek (Fragaria ananasa) bitkisinde vermikompostun ve inorganik (kimyasal) gübrenin tek başına ve ayrı ayrı uygulanmasının etkileri üzerine  de bir çalışma yapılmıştır. İnorganik gübreler (azot, fosfor, potasyum)  85 (N):155 (P):125 (K) kg/ha oranında uygulanırken, vermikompost 10 ton/ha oranında uygulanmıştır. Açık bir biçimde, ekimden 220 gün sonra inorganik gübrelerle yetiştirilen bitkilerle karşılaştırıldığında, pazarlanabilir çilek verimi ve en büyük meyve ağırlığı 35%’lik bir artışla vermikompost uygulamasıyla yetiştirilen bitkilerde gözlemlenmiştir. Aynı zamanda vermikompost uygulanan çilek bitkisinin 36% daha fazla kol attığı ve 40% daha fazla çiçek açtığı tespit edilmiştir. Ayrıca, vermikompost uygulanan tarım topraklarında, inorganik gübre uygulanan topraklarına göre belirgin bir biçimde daha büyük “mikrobiyal biyokütle” tespit edilmiştir. Diğer yandan yapılan çalışmalar vermikompost uygulaması sonucu çilek veriminde 32,7% oranında artış ve albinism (%16,1’den 4,5%’a ), meyve aykırılıkları (anomalileri) (%11,5’den 4%’e), kurşuni küf (%10,4’den %2,1’e),  botrytis çürümesi gibi fizyolojik bozuklukların görülme sıklığında ise büyük ölçüde azalma sağlamıştır. Besin kaynaklı bozuklukları baskılaması ile vermikompost kullanımı, verimde ve kalitede %58,6 ‘a kadar pazarlanabilirlik artışı sağlamıştır. Kiraz üzerinde yapılan “tek bir vermikompost uygulaması” sonrasında,  üç yıla kadar verim artışı sağlanmıştır.  Bu da demektir ki, toprakta vermikompost kullanımı bereketi arttırarak toprağa canlılığını daha uzun bir süreliğine kazandırır ve birkaç yıl vermikompost kullandıktan sonraki yıllarda gübre kullanım miktarının en aza inmesini sağlar. Ağaçlara vermikompost uygulanması sonucu ilk hasatta ağaç başına $63.92’lık ve $70.42’lık ek kâr elde edilmiştir. Üç hasattan sonra ise her ağaç için sırasıyla $110,73 ve $142,21’lık ek kâr elde edilmiştir.

9.3. Sebze Bitkileri Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Domates (Lycopersicum esculentus), patlıcan (Solanum melangona) ve bamya (Abelmoschus esculentus) gibi önemli sebze bitkileri üretimi ile ilgili yapılan çalışmalar çok iyi sonuçlar vermiştir. Diğer bir çalışma ise solucanların (yem maddeleriyle), vermikompostun, inek gübresi kompostunun ve kimyasal gübrelerin bamya (Abelmoschus esculentus) üzerindeki büyütme etkisi üzerine yapılmıştır. Solucanlar ve vermikompost daha fazla çiçek ve meyve gelişimi ile bitkisel ürünlerde büyümeyi mükemmel bir şekilde teşvik etmiştir. Fakat en önemli gözlem solucan ve vermikompost uygulanan bitkilerde “Sarı Damar Mozaik”, “Gövde Çürüklüğü” ve “Küllenme” hastalıklarının görülme sıklığının önemli ölçüde azalması üzerine olmuştur. Çalışma Hindistan’da ıslah edilmiş olan sodik toprakta vermikompost uygulanması ile üretilen patates (Solanum tuberosum) üzerine yapılmıştır. Patateste genel verimlilikte belirgin bir artış sağlanmıştır. Kontrol ekiminde dekarda 04.36 ton ürün elde edilirken, dekara 6 ton vermikompost uygulamasıyla yapılan ekimde ise dekarda 21.41 ton ürün elde edilmiştir. Aynı zamanda toprağın sodikliği (tuzluluğu) azalmış ve  azot (N) içeriği önemli ölçüde artmıştır. Bir başka çalışma da, vermikest içeren organik gübrenin bahçe bezelyesinde (Pisum sativum) büyümeye olan etkisi üzerine kimyasal gübre kullanımıyla karşılaştırılarak yapılmıştır. Buna göre, kimyasal gübre ile karşılaştırıldığında vermikest bakla bitkisinin daha yeşil olmasını, bitki başına daha fazla yeşil tane ağırlığı, daha yüksek oranda protein içeriği ve karbonhidrat  ve yeşil bakla veriminin (% 91% 24,8) daha fazla elde edilmesini sağlamıştır. Sümbül fasulyesinde (lablab purpureas) vermikompost ve kimyasal gübrenin etkileri üzerine yapılan çalışmalarda, örneğin yapraklardaki toplam klorofil içeriği, kuru madde üretimi, çiçek görünümü, meyve uzunluğu ve bitki başına düşen meyve âdeti, 100 tohumun kuru ağırlığı, parsel ve hektar başına verim gibi tüm büyüme ve verim parametrelerinin vermikompostun tek başına veya kimyasal gübrelerle birlikte kombine olarak kullanıldığı parsellerde belirgin bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. En yüksek meyve verimi vermikompostun dekara 2,5 ton olarak kullanıldığı parselde dekarda 109 ton olarak elde edilmiştir.

Bitki büyüme ve verimliliğinin artmasını sağlamanın yanısıra, vermikompost domates, Çin lahanası, ıspanak, çilek ve marul gibi bazı sebze bitkilerinin besin kalitesini de arttırabilmektedir.

10. Sorun Giderme Organik Organik Organik Organik Organik Organik

Vermikompost yapma sürecinde iki ana sorun vardır; büyük veya küçük ölçekli solucan ölümleri. Solucanlar aşağıdaki nedenlerden dolayı ölebilirler:

  • Eğer solucanlar yeterli besin alamıyorlarsa ölürler. Bu nedenle yiyecekleri yataklama malzemesinin içine gömülmelidir.
  • Verilen yem çok kuru olabilir. Nem oranı sistem hafifçe ıslak olana kadar korunmalıdır.
  • Verilen yem çok ıslak olabilir. Bu durumda sisteme yeni yataklama malzemesi eklenmelidir.
  • Solucanlar çok fazla sıcaklamış olabilirler. Bu durumda sistem gölgelendirilmelidir.

Vermikompost üretim sisteminden kötü koku geliyorsa:

  • Bunun nedeni sistemde yeterli hava akışının olmamasındandır. Bu durumda, solucanların altına ve üstüne kuru yataklama malzemesi ekleyin. Yiyecekleri altüst etmek daha iyi bir sonuç verecektir.
  • Sistemdeki kompostun içerisinde et, evcil hayvan dışkısı ve yağlı gıdalar gibi zararlı maddeler olabilir. Bunlar sistemden uzaklaştırılmalıdır.

Vermikültür için önemli püf noktaları: Organik Organik Organik Organik Organik Organik

  • Eğer doğru ürün veya yataklama malzemesi ve gıda kullanılmışsa sistem kokmayacaktır.
  • Solucanlar birer küçük pulluk gibi işlev görerek yataklamayı alt üst edecekleri için kompost yığınınızı karıştırma gereği duymazsınız.
  • Hava sürekli devam eden bir devirde akış sağlar.
  • Diğer kompostlama teknikleriyle karşılaştırıldığında vermikompostta işlem süresi kısadır.
  • Kompostlama faaliyeti yıl boyunca yapılabilir.

11. Aç Solucanlar ve Gelecekte Solucan Biyoteknolojisi

Bu kısım tamamen teknik detaylar içerdiği için çevirisi yapılmamıştır (SG)

11. SONUÇLAR

“Vermikültür Hareketi” Hindistan’da, pahalı kimyasal gübrelerin yerine geçen, bitkisel üretimin oldukça ekonomik bir yolu olarak ve köylerde yoksulluğun ortadan kaldırılması gibi programları kapsayan toplum atık yönetiminin birçok hedefleriyle birlikte devam etmektedir. Profesyonel olmayan vermikompost üretimi basitçe solucanların en doğal davranışlarından faydalanarak solucanlarla kompost üretmek anlamına gelmektedir. Vermikompostlama sürecinin toprağın havalanmasını iyileştirdiği ve böylece bu sistem içerisinde yaşayan yararlı bakterinin hayatta kalma ve dağılımı şansını arttırdığı günden güne daha da belirgin olmaktadır. Vermikompost mutfak atıkları, çiftlik atıkları, pazar atıkları ve hatta biyoçözünür kentsel atıklardan bile üretilebilir. Solucanların en etkin kullanımı organik atık yönetimi ve kullanıma hazır bitki besinlerinin tedariği ile olmuştur ve vermikompost toprağın sağlığını iyileştirdiği kadar sürdürdüğü sürece de rağbet görecektir.

Kimyasal gübreler yeryüzünün “tükenen kaynaklarından” üretilmektedir. Çiftçilerin acilen toprağın sağılığını ve verimliliğini koruyan, gerek ekonomik gerekse de verimli olan sürdürülebilir alternatiflere ihtiyacı vardır. Yeni kavram, tanımı itibariyle “Organik Tarım”dan farklı olarak ve esas itibariyle kimyasallardan arındırılmış gıda üretimine odaklanmış olan “Ekolojik Tarım”dır. Ekolojik tarım toprak verimliliği ve çiftçiler için ikincil gelir kaynağı olma özelliklerini iyileştirirken gıdanın, tarım ve insan ekosistemlerin bütünsel olarak korunmasına vurgu yapar. Ekolojik tarım BM tarafından da onaylanmıştır. “Sürdürülebilir tarımla” eşanlamlı olan vermikültür ekolojik tarıma en uygun çözümü sunar. Böylece, günümüzde bu düzenden en çok kâr sağlayanın çevremiz olduğu söylenebilir. Umarım bu makale, daha ileri araştırmalara kapı aralayacaktır.

SÖZLÜK: (Tarafımdan eklenmiştir [SG])

Agregat: Toprakta bulunan kil, mil, kum bölüntülerinin organik materyal ile canlı salgıları sayesinde oluşturdukları en küçük doğal toprak parçasına verilen isimdir. Toprak bölüntülerinin bir araya gelerek agregatı oluşturmasına ise agregatlaşma denilir. Agregatlar bünyelerindeki organik madde sebebiyle bitki yaşamı için daha elverişli koşulları sağlarlar. Bu nedenle tarım faaliyeti gösterilecek topraklarda agregat yapısının olması önemlidir.

Mikorizal mantarlar: Mikoriza mantarları faydalı toprak mikroorganizmaları olup, sağlıklı bitki gelişimi ve toprak verimliliği açısından büyük öneme sahiptir. Dünya bitki örtüsünün %85’i için çok önemli rol oynayan ve kök ile birlikte simbiyotik olarak yaşayan bu mantar türleri, bitkilerin kasko sigortası gibi tanımlamalar yapılarak, tarımsal üretimdeki konumu her geçen gün hızla daha da güçlenmektedir. Aşırı ve bilinçsiz gübreleme ve ilaçlama toprakta bazı istenmeyen olumsuz koşullar ve kirlenmeye sebep olmaktadır. Otoriteler, Mikoriza Mantarlarını toprak ıslahı ve verimliliğinin arttırılmasında en etkili doğal uygulama olarak gösterilmektedir. Mikorizaların bitkiye sağladığı avantaj topraktaki besin elementlerinden daha etkin bir şekilde faydalanma, bitkinin mikorizaya sağladığı avantaj ise ona yaşam ortamı ve tutunma yüzeyi sağlamasıdır. Mikorizal faaliyet için çevresel ısı ve nem, havalanma, ışık ( ışıktan korunma), organik madde varlığı gibi faktörler önemlidir.

İnokulant: Laktik asit üreten bakteriler

Azotobacter (Azot Bakterisi): Amonyağı nitritlere ve nitritieri nitratlara oksitleyen bakteri.

Rhizobium: Rhizobium, baklagillerle ortak yaşam sürerek azot biriktirmeye yarayan bakteri kategorisi. Havanın azotunu alır, albüminoite dönüştürür; bitki bunu soğurur, karşılığında bakterinin glüsit ihtiyacını giderir.

Nitrobacter: Nitriti nitratlara oksitleyen bakterilre denir.

Azot bağlayıcı: Azot bağlayıcı bakteriler, atmosferdeki azot gazını kullanarak, bitkilerin büyümesi için gerekli azota dönüştürürler. Baklagillerin köklerinde Rhizobium cinsinden bakteriler içeren küçük yumrular bulunur; bu bakteriler, azot bağlanmasına yardımcı olur; siyanobakteriler ise, havadaki serbest azotun bağlanmasını sağlarlar.

Fosfat çözücü bakteriler: Toprak fosforunu elverişli hale getiren fosfat çözücü bakteriler her yerde bulunur ve sayıları topraktan toprağa değişiklik gösterir. Topraklarda doğal nüfusun % 1-50’ sini fosfat çözücü bakteri, % 0,5 – 0,1’ini ise fosfat çözücü funguslar oluşturur.

Aktinomisetler: Bakterilerle mantarlar arasında bir yapıya sahip aktinomisetler, fotosentez bakterileri ve organik madde tarafından salgılanan aminoasitlerden antimikrobiyel maddeler üretirler. Bu antimikrobiyal maddeler ise, zararlı mantar ve bakterileri bastırırlar. Aktinomisetler fotosentez bakterileri ile bir arada yaşayabilirler. Böylece, her iki tür de toprağın antimikrobiyal etkinliğini artırarak toprak ortamının kalitesini yükseltirler. Aktinomisetler pek çok mantar ve bakteriden daha yavaş gelişirler. Aktinomisetlere, ışınsal mantarlar veya ipliksi bakteriler adı da verilir. Tek hücreli olmaları ve enlemesine kesitlerin aynı büyüklükte bulunmaları bakımından bakterilere benzerler. Gerçek dallanma gösteren tek hücreli miseller meydana getirmeleri bakımından mantarlara benzerler (Ergene, 1987). Toprak aktinomisetleri geniş adaptasyon yeteneği gösterirler. Bakterilerin ürediği ortamda gelişmekle beraber daha çok alkali ortamlarda iyi gelişme gösterirler. Aktinomisetler, toprak toplam mikroorganizmasının %10-50’sini oluştururlar. Aktinomisetler, hetetrofik organizmalar olup, yaşamları ortamda bulunan organik maddelere bağlıdır. Toprak aktinomisetleri tipik aerobik organizmalardır. Nemli koşullardan ziyade, kuru topraklarda daha yaygındırlar. Bunun yanında da çayırlarda aktif bitki varlığını (florayı) oluştururlar. Aktinomisetlerin çoğu mezofil olup optimum gelişme sıcaklıkları 25-30°C’dir. Aktinomisetler özellikle organik maddece zengin topraklarda fazla sayıda bulunur. Protein türevleri, bitki kalıntıları, baklagil dokuları ve çiftlik gübresi ilavesi aktinomisetleri kuvvetle uyaran etkilerdir. Özellikle sıcaklığın uygun olduğu koşullarda sayıları 100.000.000 adet/g toprak düzeyine kadar yükselebilir. Aktinomisetler, toprakta bakteri ve mantardan daha az biyokimyasal öneme sahip olmakla beraber toprak ekosisteminde şu işleve sahiptirler:

1- Topraktaki bazı dirençli bitki ve hayvan dokularının ayrışması: Genellikle ortamda ayrışması güç bileşikler kaldığında etkili rekabetçiler olarak aktivite gösterirler.

2- Bitki dokuları ve yaprak döküntülerinin çeşitli formlara dönüştürülmesi ile humus oluşumu.

3- Yeşil gübrelerin, kompost ve hayvan gübresi yığınlarının olgunlaştırılması.

4- Toprak kökenli bitki hastalıklarının oluşturulması. Örneğin, patates uyuzu ve leke hastalığı…

5- Bazı insan ve hayvan enfeksiyonları.

6- Mikrobiyal antagonizm (düşmanlık) ve toprak kominitelerinin düzenlenmesinde (regülâsyon) antogonistik ile kontrol sağlama.

Aktinomisetler toprak ekosisteminde mantar ve bakterinin çözünmesi veya gelişiminin baskı altına alınmasında etken olur. Örneğin, toprağa kitin ilavesi ile yüksek bitkilerde hastalık oluşturan bazı mantar türlerinin baskı altına alınması mümkündür.

Oksin: Bitkilerde büyüme ve gelişmeyi etkileyen en önemli hormonlardan biridir.

Gibberellin: İkinci grup bitki hormonudur. 1950’li yıllarda karakterize edilen giberellinler 80’den fazla bileşin bulunduğu bir gruptur. Giberellinlerin esas etkisi, bitkilerin boyuna büyümesini sağlamaktır. Böylece uzun bir bitki gövdesi aktif giberellinleri, cüce bir bitki gövdesinden daha fazla ihtiva eder. Giberellinlerin sentezi ve kontrolü genetik kontrol altındadır.

Sitokinin: Bitki hücresinin bölünmesini uyaran faktörleri bulmak için yapılan çalışmalar esnasında bulunmuştur. Bu maddelerin hücre bölünmesi yanında birçok fizyolojik olayı kontrol ettiği gözlenmiştir. Bu etkiler arasında koparılmış organlarda senesensin kontrolü, kotiledonların genişlemesi, besin maddelerinin taşınması, kloroplast olgunlaşması, morfogenesisin kontrolü sayılabilir. Kısaca sitokininler bitkide birbiriyle ilişkisi olmayan birçok görevi yerine getirir.

Amilaz: Bitkilerde bulunan nişastayı, bir disakkarit olan maltoza katalizleyen enzimdir. İnsanlarda, tükürük bezleri ve pankreasta salgılanır.

Lipaz: Lipitlerin ester bağlarının hidrolizini katalizleyen bir enzimdir. Lipazlar esterazların bir alt sınıfıdır. Lipazlar, çoğu canlıda gıdasal lipitlerin (yani trigliseritlerin) sindirimi, taşınması ve işlenmesinde önemli rol oynarlar. Bazı virüslerde dahi lipaz genleri bulunur.  Mantar ve bakterilerden elde edilen lipazlar eski çağlardan beri yoğurt ve peynir yapımında önemli rol oynamışlardır. Ancak, bunların yanı sıra, modern uygulamalarda lipazlar lipitlerin yıkımı için kullanılan ucuz ve çok yönlü katalizörler olarak değerlendirilir. Örneğin, bir biyoteknoloji şirketi, ekmek ürünleri ve çamaşır tozu üretmek ve bitkisel yağları yakıta dönüştürmek gibi amaçlar için rekombinant lipaz enzimlerini pazarlamaktadır.

Selülaz: Selülozu sindirmeye yarayan, mantarlar, bakteriler ve bazı protozoa türleri tarafından salgılanan bir tür enzim. Selülaz insanlarda bulunmadığından insanlar selülozu sindiremezler ancak lifler halinde dışarı atabilirler.

Kitinaz: Kabuklu canlıların kitin yapısını parçalayarak bitki beslemede böceklere karşı biyolojik mücadele ajanı şeklinde kullanılan enzimdir. Kitin doğal olarak oluşan polimerlerden biridir. Bakteri ve mantar gibi mikroorganizmalar tarafından salgılanan ve bazı bitkiler tarafından üretilen kitinaz enzimi tarafından kataliz edilerek yıkılabilir.

Yeşil Devrim: Yeşil Devrim 1940’lar ile 70’ler arasında dünya genelinde gözlenen tarımsal üretim artışını ifade eden bir terimdir. Gelişmekte olan ülkelerde daha yoğun biçimde gözlenen bu değişim 1960’ların sonlarında hızlanmıştır. “Yeşil Devrim’in Babası” olarak anılan Norman Borlaug’ın öncülük ettiği hareket bir milyonun üzerinde insanı açlıktan kurtarmış, verimli tahıl türlerinin geliştirilmesine yardımcı olmuş, sulama olanaklarının iyileştirilmesini sağlamış, koruma tekniklerini çağdaşlaştırmış, çiftçilere melez tohum, yapay gübre ve pestisit gibi girdilerin sağlanmasını kolaylaştırmıştır.

“Yeşil Devrim” terimi ilk kez United States Agency for International Development’ın (USAID) eski müdürlerinden William Gaud tarafından 1968 tarihli şu konuşmada kullanılmıştır:

“Tarım alanındaki bu ve benzeri gelişmeler yeni bir devrimi simgeliyor. Bu, Sovyetlerin vahşi Kızıl Devrimi ya da İran Şahı’nın Beyaz Devrimi gibi değil. Ben buna Yeşil Devrim diyorum.”

Kızıl-Kahverengi Toprak: Bu tip genelde orman örtüsü ile kaplı dağların yüksek kısımlarında karşımıza çıkar. Kuvvetli asit karakterli olan bu topraklar yıkanmış olduğundan besin maddeleri yönünden fakirdir.

 

REFERANSLAR:

[1]US Board of Agriculture (1980) Report and recommendations on organic farming—Case studies of 69 organic farmers in USA. Publication of US Board of Agriculture.
[2]Gandhi, M., Sangwan, V., Kapoor, K.K. and Dilbaghi, N. (1997) Composting of household wastes with and without earthworms. Environment and Ecology, 15, 432-434.
[3]Vermi Co. (2001) Vermicomposting technology for waste management and agriculture: An executive summary. Vermi Co., Grants Pass. http://www.vermico.com/summary.htm
[4]Tara Crescent (2003) Vermicomposting. Development Alternatives (DA) sustainable livelihoods. http://www.dainet.org/livelihoods/default.htm
[5]Ruz-Jerez, B.E., Ball, P.R. and Tillman, R.W. (1992) Laboratory assessment of nutrient release from a pasture soil receiving grass or clover residues, in the presence or absence of Lumbricus rubellus or Eisenia fetida. Soil Bi-ology and Biochemistry, 24, 1529-1534. doi:10.1016/0038-0717(92)90145-N
[6]Parkin, T.B. and Berry, E.C. (1994) Nitrogen transforma- tions associated with earth worm casts. Soil Biology and Biochemistry, 26, 1233-1238. doi:10.1016/0038-0717(94)90148-1
[7]Reinecke, A., Viljoen, S.V. and Saayman, R. (1992) The suitability of Eudrilus eugenie, Perionyx excavatus and Eisenia fetida (Oligochaeta) for vermicomposting in southern Africa in terms of their temperature require- ments. Soil Biology and Biochemistry, 24, 1295-1307 doi:10.1016/0038-0717(92)90109-B
[8]Ferreras, L., Gomez, E., Toresani, S., Firpo, I. and Ro- tondo, R. (2006). Effect of organic amendments on some physical, chemical and biological properties in a horti-cultural soil. Bioresource Technology, 97, 635-640. doi:10.1016/j.biortech.2005.03.018
[9]Marinari, S., Masciandaro, G., Ceccanti, B. and Grego, S. (2000). Influence of organic and mineral fertilizers on soil biological and physical properties. Bioresource Tech- nology, 72, 9-17. doi:10.1016/S0960-8524(99)00094-2
[10]Gopinath, K.A., Supradip, S., Mina, B.L., Pande, H., Kundu, S. and Gupta, H.S. (2008) Influence of organic amendments on growth, yield and quality of wheat and on soil properties during transition to organic production. Nutrient Cycling in Agroecosystems, 82, 51-60. doi:10.1007/s10705-008-9168-0
[11]Williams, A.P., Roberts, P. and Avery, L.M. (2006) Earth worms as vectors of Escherichia coli O 157:H7 in soil and vermicomposts. FEMS Microbiology Ecology, 58, 54-64. doi:10.1111/j.1574-6941.2006.00142.x
[12]Nagavallemma, K.P., Wani, S.P., Stephane, L., Padmaja, V.V., Vineela, C., Babu Rao, M. and Sahrawat, K.L. (2004) Vermicomposting: Recycling wastes into valuable organic fertilizer. Global Theme on Agrecosystems Re- port No. 8. Patancheru 502 324, International Crops Re-search Institute for the Semi-Arid Tropics, Andhra, 20 p.
[13]Jadhav, A.D., Talashilkar, S.C. and Pawar, A.G. (1997) Influence of the conjunctive use of FYM, vermicompost and urea on growth and nutrient uptake in rice. Journal of Maharashtra Agricultural Universities, 22, 249-250.
[14]Ansari, A.A. (2008) Effect of Vermicompost on the Pro- ductivity of Potato (Solanum tuberosum) Spinach (Spinacia oleracea) and Turnip (Brassica campestris). World Journal of Agricultural Sciences, 4, 333-336.
[15]Chaoui, H.I., Zibilske, L.M. and Ohno, T. (2003) Effects of earthworms casts and compost on soil microbial activ- ity and plant nutrient availability. Soil Biology and Bio- Chemistry, 35, 295-302. doi:10.1016/S0038-0717(02)00279-1
[16]Julka, J.M. (1983) A new genus and species of earthworm (Octochaetidae:Oligochaeta) from South India. Geobio-science New Reports, 2, 48-50.
[17]Lavelle, P. (1983) Agastrodrilus omodeo (Vaillaud), a genus of carnivorous earthworm from the Ivory coast. In : Satchell, J.E., Ed., Earthworm Ecology from Darwin to Vermiculture, Chapman and Hall, New York and London, 1983, 425-429.
[18]Julka, J.M. (2001) Earthworm diversity and it’s role in agroecosystem. VII National symposium on soil biology and ecology. Bangalore University of Agricultural Sci-ences, Bangalore, 13-17.
[19]Dash, M.C. and Senapati, B.K. (1980) Cocoons mor-phology, hatching and emergence pattern in tropical earthworms. Pedobiologia, 20, 317-324.
[20]Ismail, S.A. (1997) Vermicology: The biology of Earth-worms. Orient Longman Limited, Chennai, 1997, 92.
[21]Gajalakshmi, S., Ramasamy, E.V. and Abbasi, S.A. (2001) Potential of two epigeic and two anecic earth worm spe-cies in vermicomposting of water hyacinth. Bioresource Technology, 76, 177-181. doi:10.1016/S0960-8524(00)00133-4
[22]Garg P., Gupta, A. and Satya, S. (2006) Vermicomposting of different types of waste using Eisenia foetida: A com-parative study. Bioresource Technology, 97, 391-395. doi:10.1016/j.biortech.2005.03.009
[23]Garg, V.K., Yadav, Y.K. and Sheoran, A. (2006) Livestock excreta management through vermicomposting using an epigeic earth worm Eisenia foetida. The Environmentalist, 26, 269-276. doi:10.1007/s10669-006-8641-z
[24]Manna, M.C., Singh, M., Kundu, S., Tripathi, A.K. and Takkar, P.N. (1997) Growth and reproduction of the ver-micomposting earthworm Perionyx excavatus as influ-enced by food materials. Biology and Fertility of Soils, 24, 129-132. doi:10.1007/BF01420233
[25]Atiyeh, R.M., Subler, S., Edwards, C.A., Bachman, G., Metzger, J.D. and Shuster, W. (2000) Effects of Vermi-composts and Composts on Plant Growth in Horticultural Container Media and Soil. Pedobiologia, 44, 579-590. doi:10.1078/S0031-4056(04)70073-6
[26]Arancon, N.Q., Edwards, C.A. and Atiyeh, R. (2004) Effects of vermicomposts produced from food waste on the growth and yields of greenhouse peppers. Bioresource Technology, 93, 139-144. doi:10.1016/j.biortech.2003.10.015
[27]Arancon, N.Q., Edwards, C.A. and Bierman, P. (2004) Influnces of vermicomposts on field strawberries: Effects on growth and yields. Bioresource Technology, 93, 145- 153. doi:10.1016/j.biortech.2003.10.014
[28]Lee, J.J., Park, R.D. and Kim, Y.W. (2004) Effect of food waste compost on microbial population, soil enzyme ac-tivity and lettuce growth. Bioresource Technology, 93, 21-28. doi:10.1016/j.biortech.2003.10.009
[29]Deolalikar, A.V. and Mitra, A. (1997) Application of pa-per mill solid waste vermicompost as organic manure in Rohu (Labeo rohita Hamilton) culture—A comparative study with other commercial organic manure. In: Azariah, J., et al., Eds., Proc. Int. Bioethics Workshop: Bioman-agement of Biogeoresources, University of Madras, Che- nnai.
[30]Applehof, M., Webster, K. and Buckerfield, J. (1996) Vermicomposting in Australia and New Zealand. BioCy-cle, 37, 63-66.
[31]Ghabbour, S.I. (1973) Earthworm in agriculture: A mod- ern evaluation. Indian Review of Ecological and Biologi- cal Society, 111, 259-271.
[32]Bhat, J.V. and Khambata, P. (1996) Role of earthworms in agriculture. Indian Council of Agriculture Research, New Delhi, 22, 36.
[33]Capowiez, Y., Cadoux S., Bouchand P., Roger-Estrade, J., Richard G. and Boizard, H. (2009) Experimental evidence for the role of earthworms in compacted soil regeneration based on field observations and results from a semi-field experiment. Soil Biology & Biochemistry, 41, 711-717. doi:10.1016/j.soilbio.2009.01.006
[34]Li, K.M. (2005) Vermiculture industry in circular econ- omy. Worm Digest. http://www.wormdigest.org/con tent/view/135/2/
[35]Canellas. L.P., Olivares, F.L., Okorokova, A.L. and Fa- canha, R.A. (2002) Humic acids isolated from earth- worm compost enhance root elongation, lateral root emer- gence, and plasma membrane H+—ATPase activity in maize roots. Journal of Plant Physiology, 130, 1951-1957.
[36]Li, K. and Li, P.Z. (2010) Earthworms helping economy, improving ecology and protecting health. In: Sinha, R.K. et al., Eds., Special Issue on “Vermiculture Technology”, International Journal of Environmental Engineering, Ind-erscience Publishing, Olney.
[37]Nielson, R. (1965) Presence of plant growth substances in Earthworms demonstrated by Paper Chromatography and the Went Pea Test. Nature, 208, 1113-1114. doi:10.1038/2081113a0
[38]Ayres, M. (2007) Suppression of soilborn plant disease using compost. 3rd National Compost Research and De-velopment Forum Organized by COMPOST Australia, Murdoch University, Perth.
[39]Edwards, C.A. (1995) Historical overview of vermicom-posting. Biocycle, 36, 56-58.
[40]Suhane, R.K. (2007) Vermicompost. Rajendra Agriculture University, Pusa, 88.
[41]Abbot, I. and Parker, C.A. (1981) Interactions between earthworms and their soil environments. Soil Biology and Biochemistry, 13, 191-197. doi:10.1016/0038-0717(81)90019-5
[42]Becker B. (1991) The Benefits of Earthworms. Natural Food and Farming, 12.
[43]Scheu, S. (1987) Microbial activity and nutrient dynamics in earthworms casts. Journal of Biological Fertility Soils, 5, 230-234.
[44]Edwards, C.A. and Burrows, I. (1988) The potential of earthworms composts as plant growth media. In: Edward, C.A. and Neuhauser, E.F., Eds., Earthworms in Waste and Environmental Management, SPB Academic Publishing, The Hague, 21-32.
[45]Tomati, U., Grappelli, A. and Galli, E. (1987) The pres-ence of growth regulators in earthworm worked wastes. Proceeding of International Symposium on “Earthworms”, Bologna-Carpi, 31 March-4 April 1985, 423-436.
[46]Tomati, V., Grappelli, A. and Galli, E. (1995) The Hor-mone like Effect of Earthworm Casts on Plant Growth. Biology and Fertility of Soils, 5, 288-294.
[47]Gaddie, R.E. and Douglas, D.E. (1975) Earthworms for ecology and profit. Scientific Earthworm Farming, Book- worm Publishing Company, 1, 175.
[48]Karmegam, N., Alagumalai, K. and Daniel, T. (1999) Effect of vermicompost on the growth and yield of green gram (Phaseolus aureus Roxb.). Tropical Agriculture, 76, 143-146.
[49]Atiyeh, R.M., Arancon, N.Q., Edwards, C.A. and Metzger, J.D. (2000) Influence of earthworm-processed pig manure on the growth and yield of green house tomatoes. Biore-source Technology, 75, 175-180. doi:10.1016/S0960-8524(00)00064-X
[50]Zaller, J.G. (2007) Vermicompost as a substitute for peat in potting media: Effects on germination, biomass alloca-tion, yields and fruit quality of three tomato varieties. Scientia Horticulturae, 112, 191-199. doi:10.1016/j.scienta.2006.12.023
[51]Arancon, N.Q., Edwards, C.A., Babenko, A., Cannon, J., Galvis, P. and Metzger, J.D. (2008) Influences of vermi-composts, produced by earthworms and microorganisms from cattle manure, food waste and paper waste, on the germination, growth and flowering of petunias in the greenhouse, Applied Soil Ecology, 39, 91-99. doi:10.1016/j.apsoil.2007.11.010
[52]Lazcano, C., Sampedro, L., Zas, R. and Domínguez, J. (2010a) Vermicompost enhances germination of the mari-time pine (Pinus pinaster Ait.). New Forest, 39, 387-400. doi:10.1007/s11056-009-9178-z
[53]Edwards, C.A., Domínguez, J. and Arancon, N.Q. (2004) The influence of vermicomposts on plant growth and pest incidence. In: Shakir, S.H. and Mikhaïl, W.Z.A., Eds., Soil Zoology for Sustainable Development in the 21st Century, Cairo, 397-420.
[54]Lazcano, C., Arnold, J., Tato, A., Zaller, J.G. and Domín- guez, J. (2009). Compost and vermicompost as nursery pot components: Effects on tomato plant growth and morphology. Spanish Journal of Agricultural Research, 7, 944-951.
[55]Atiyeh, R.M., Arancon, N., Edwards, C.A. and Metzger, J.D. (2002) The influence of earthworm-processed pig manure on the growth and productivity of marigolds. Bioresource Technology, 81, 103-108. doi:10.1016/S0960-8524(01)00122-5
[56]Singh, R., Sharma, R.R., Kumar, S., Gupta, R.K. and Patil, R.T. (2008) Vermicompost substitution influences growth, physiological disorders, fruit yield and quality of strawberry (Fragaria xananassa Duch). Bioresource Tech- nology, 99, 8507-8511. doi:10.1016/j.biortech.2008.03.034
[57]Singh, R.D. (1992) Harnessing the earthworms for sus-tainable agriculture. Publication of Institute of National Organic Agriculture, Pune, 1-16.
[58]Arancon, N. (2004) An interview with Dr. Norman Aran-con. Casting Call, 9.
[59]Anonymous (2001) Vermicompost as Insect Repellent. Biocycle.
[60]Edwards, C.A. and Arancon, N. (2004) Vermicompost suppresses plant pests and disease attacks. Rednova News.
[61]Munroe, G. (2007) Manual of on-farm vermicomposting and vermiculture. Organic Agriculture Centre of Canada, Nova Scotia.
[62]Biradar, A.P., Sunita, N.D., Teggelli, R.G. and Deva- ranavadgi, S.B. (1998) Effect of vermicomposts on the incidence of subabul psyllid. Insect Environment, 4, 55- 56.
[63]Ramesh, P. (2000) Effects of vermicomposts and vermin- composting on damage by sucking pests to ground nut (Arachis hypogea). Indian Journal of Agricultural Sci- ences, 70, 334.
[64]Rao, K.R. (2002) Induced host plant resistance in the management of sucking insect pests of groundnut. Annals of Plant Protection Science, 10, 45-50.
[65]Edwards, C.A., Arancon, N.Q., Emerson, E. and Pulliam, R. (2007) Suppressing plant parasitic nematodes and ar- thropod pests with vermicompost teas. BioCycle, 48, 38- 39.
[66]Arancon, N.Q., Edwards, C.A. and Lee, S. (2002) Man- agement of plant parasitic nematode population by use of vermicomposts. Proceedings of Brighton Crop Protec- tion Conference-Pests and Diseases, Brighton, 705-716.
[67]Noble, R. and Coventry, E. (2005) Suppression of soil- borne plant diseases with composts: A review. Biocontrol Science and Technology, 15, 3-20. doi:10.1080/09583150400015904
[68]Termorshuizen, A.J., Van Rijn, E., Van der Gaag, D.J., Alabouvette, C., Chen, Y., Lagerlöf, J., Malandrakis, A.A., Paplomatas, E.J., Rämert, B., Ryckeboer, J., Steinberg, C. and Zmora-Nahum, S. (2006) Suppressiveness of 18 composts against 7 pathosystems: Variability in pathogen response. Soil Biology and Biochemistry, 38, 2461-2477. doi:10.1016/j.soilbio.2006.03.002
[69]Trillas M.I., Casanova, E., Cotxarrera, L., Ordovás, J., Borrero, C. and Avilés, M. (2006) Composts from agri- cultural waste and the Trichoderma asperellum strain T-34 suppress Rhizoctonia solani in cucumber seedlings. Biological Control, 39, 32-38. doi:10.1016/j.biocontrol.2006.05.007
[70]Orlikowski, L.B. (1999) Vermicompost extract in the control of some soil borne pathogens. International Sym-posium on Crop Protection, 64, 405-410.
[71]Nakasone, A.K., Bettiol, W. and de Souza, R.M. (1999) The effect of water extracts of organic matter on plant pathogens. Summa Phytopathologica, 25, 330-335.
[72]Szczech, M. (1999) Supressiveness of vermicompost against Fusarium wilt of tomato. Journal of Phytopa-thology, 147, 155-161.
[73]Szczech, M., Smolinska, U. (2001) Comparison of sup-pressiveness of vermicompost produced from animal manures and sewage sludge against Phytophthora nico-tianae Breda de Haar var. nicotianae. Journal of Phyto-pathology, 149, 77-82. doi:10.1046/j.1439-0434.2001.00586.x
[74]Edwards, C.A., Arancon, N.Q. and Greytak, S. (2006) Effects of vermicompost teas on plant growth and disease. BioCycle, 47, 28-31.
[75]Kale, R.D. (2006) The role of earthworms and research on vermiculture in India. In: Guerrero III, R.D., Guer-rero-del Castillo, M.R.A., Eds., Vermi Technologies for Developing Countries. Proceedings of the International Symposium-Workshop on Vermi Technologies for Devel-oping Countries, Los Baños, 16-18 November 2005, 66- 88.
[76]Guerrero, R.D. (2009) Vermicompost and vermimeal production. MARID Agribusiness Technology Guide, 22 p.
[77]Guerrero, R.D. (2009) Commercial vermimeal production: Is it feasible? In: Guerrero, R.D., Eds., Vermi Technolo-gies for Developing Countries. Proceedings of the Inter-national Symposium-Workshop on Vermi Technologies for Developing Countrie, Los Baños, 16-18 November 2005, 112-120.
[78]Baker, G.H., Williams, P.M., Carter, P.J. and Long, N.R. (1997) Influence of lumbricid earthworms on yield and quality of wheat and clover in glasshouse trials. Journal of Soil Biology and Biochemistry, 29, 599-602. doi:10.1016/S0038-0717(96)00185-X
[79]Baker, G.H., Brown, G., Butt K., Curry, J.P. and Scullion, J. (2006) Introduced earthworms in agricultural and re- claimed land: Their ecology and influences on soil prop-erties, plant production and other soil biota. Biological Invasions, 8, 1301-1316. doi:10.1007/s10530-006-9024-6
[80]Krishnamoorthy, R.V. and Vajranabhaiah, S.N. (1986) Biological activity of earthworm casts: An assessment of plant growth promoter levels in the casts. Proceedings of Indian Academy of Sciences (Animal Science), 95, 341- 351. doi:10.1007/BF03179368
[81]Palanisamy, S. (1996) Earthworm and plant interactions. ICAR Training Program, Tamil Nadu Agricultural Uni-versity, Coimbatore.
[82]Roberts, P., Jones, G.E. and Jones, D.L. (2007) Yield re- sponses of wheat (Triticum aestivum) to vermicompost. Journal of Compost Science and Utilization, 15, 6-15.
[83]Suthar, S. (2005) Effect of vermicompost and inorganic fertilizer on wheat (Triticum aestivum) production. Nature Environment Pollution Technology, 5, 197-201.
[84]Suthar, S. (2010) Vermicompost: An environmentally safe, economically viable and socially acceptable nutritive fer-tilizer for sustainable farming; In: Sinha, R.K., et al., Eds., Special Issue on Vermiculture Technology, Journal of En- vironmental Engineering, Inderscience Publishing, Olney.
[85]Kale, R.D., Mallesh, B.C., Kubra, B. and Bagyaraj, D.J. (1992) Influence of vermicompost application on the available macronutrients and selected microbial popula- tions in a paddy field. Soil Biology and Biochemistry, 24, 1317-1320. doi:10.1016/0038-0717(92)90111-A
[86]Jeyabal, A. and Kuppuswamy, G. (2001) Recycling of organic wastes for the production of vermicompost and its response in rice legume cropping system and soil fer-tility. European Journal of Agronomy, 15, 153-170. doi:10.1016/S1161-0301(00)00100-3
[87]Guerrero, R.D. and Guerrero, L.A. (2008) Effect of ver- micompost on the yield of upland rice in outdoor con- tainers. Asia Life Sciences, 17, 145-149.
[88]Buckerfield, J.C. and Webster, K.A. (1998) Worm worked waste boost grape yield: Prospects for vermicompost use in vineyards. The Australian and New Zealand Wine In-dustry Journal, 13, 73-76.
[89]Sinha, R.K., Herat, S., Valani, D. and Chauhan, K. (2009) Vermiculture and sustainable agriculture. American- Eurasian Journal of Agricultural and Environmental Sciences, IDOSI Publication, 1-55.
[90]Webster, K.A. (2005) Vermicompost increases yield of cherries for three years after a single application. EcoRe-search, South Australia.
[91]Atiyeh, R.M., Subler, S., Edwards, C.A. and Metzger, J.D. (1999) Growth of tomato plants in horticultural potting media amended with vermicompost. Pedobiologia, 43, 1-5.
[92]Gupta, A.K., Pankaj, P.K. and Upadhyava, V. (2008) Ef-fect of vermicompost, farm yard manure, biofertilizer and chemical fertilizers (N, P, K) on growth, yield and quality of lady’s finger (Abelmoschus esculentus). Pollution Re-search, 27, 65-68.
[93]Guerrero, R.D. and Guerrero, L.A. (2006) Response of eggplant (Solanum melongena) grown in plastic contain- ers to vermicompost and chemical fertilizer. Asia Life Sciences, 15, 199-204.
[94]Agarwal, S, Sinha, R.K. and Sharma, J. (2010) Vermicul- ture for sustainable horticulture: Agronomic impact stud- ies of earthworms, cow dung compost and vermicompost vis-à-vis chemical fertilizers on growth and yield of lady’s finger (Abelmoschus esculentus). In: Sinha, R.K. et al., Eds., Special Issue on Vermiculture Technology, In-ternational Journal of Environmental Engineering, Ind-erscience Publishing, Olney.
[95]Meena, R.N., Singh, Y., Singh, S.P., Singh, J.P. and Singh, K. (2007) Effect of sources and level of organic manure on yield, quality and economics of garden pea (Pisum sa-tivam L.) in eastern Uttar Pradesh. Vegetable Science, 34, 60-63.
[96]Karmegam, N. and Daniel, T. (2008) Effect of vermin- compost and chemical fertilizer on growth and yield of Hyacinth Bean (Lablab purpureas). Dynamic Soil, Dy- namic Plant, Global Science Books, 2, 77-81.
[97]Gutiérrez-Miceli, F.A., Santiago-Borraz, J., Montes Molina, J.A., Nafate, C.C., Abdud-Archila, M., Oliva Llaven, M.A., Rincón-Rosales, R. and Deendoven L. (2007) Ver- micompost as a soil supplement to improve growth, yield and fruit quality of tomato (Lycopersicum esculentum). Bioresource Technology, 98, 2781-2786. doi:10.1016/j.biortech.2006.02.032
[98]Wang, D., Shi, Q., Wang, X., Wei, M., Hu, J., Liu, J. and Yang, F. (2010) Influence of cow manure vermicompost on the growth, metabolite contents, and antioxidant ac-tivities of Chinese cabbage (Brassica campestris ssp. chinensis). Biology and Fertility of Soils, 46, 689-696. doi:10.1007/s00374-010-0473-9
[99]Peyvast, G., Olfati, J.A., Madeni, S. and Forghani, A. (2008) Effect of vermicompost on the growth and yield of spinach (Spinacia oleracea L.). Journal of Food Agricul-ture and Environment, 6, 110-113.
[100]Coria-Cayupán, Y.S., De Pinto, M.I.S. and Nazareno, M. A. (2009) Variations in bioactive substance contents and crop yields of lettuce (Lactuca sativa L.) cultivated in soils with different fertilization treatments. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 57, 10122-10129. doi:10.1021/jf903019d
[101]Kawano, T., Kataoka, N. and Abe, S. (2005) Lifespan extending activity of substances secreted by the nematode Caenorhabditis elegans that include the dauer-inducing pheromone. Bioscience, Biotechnology and Biochem, 69, 2479-2481. doi:10.1271/bbb.69.2479 
 
 Organik
 
Çeviri ve Düzenleme: Savaş Gönen
 
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz


*

Yukarı Çık Yandex.Metrica